خبرهای ویژه

» دین و مذهب » بررسی حدیث ثقلین از دیدگاه تشیع و اهل سنت

تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۲/۲۶ - ۱۸:۴۰

 کد خبر: 2903
 108 بازدید

بررسی حدیث ثقلین از دیدگاه تشیع و اهل سنت

در بسيارى از متون روايت تعبير به «ثقلين» (دو چيز گرانمايه) و در بعضى تعبير به «خليفتين» (دو جانشين) آمده است. كه از نظر مفهوم چندان تفاوتى با هم ندارد. جالب توجّه اين كه: از احاديث مختلف اسلامى استفاده مى‌شود كه اين روايت را پيامبر(صلى الله عليه وآله) در موارد مختلف به مردم گوشزد كرده است: در حديث «جابر بن عبدالله انصارى» مى خوانيم كه در سفر «حج» روز عرفه فرمود…

بررسی حدیث ثقلین از دیدگاه تشیع و اهل سنت

بررسی حدیث ثقلین از دیدگاه تشیع و اهل سنت;

 

 

حدیث ثقلین، حدیثی که بسیاری از افراد اهل سنت و تشیع را به فکر فرو برده که پیامبر اسلام (ص) در لحظات آخر امر به چه چیزی تاکیید کرد؟ و چه چیزی را به عنوان اخرین سخن برای راهنمایی امت گفته است؟ این مقاله پاسخ به سوالات فوق را به صورت اجمالی، هم از نظر شیعه و هم از دیدگاه اهل سنت بیان می کند.

 

اسناد حديث ثقلين;

اين حديث را گروه عظيمى از صحابه، بلاواسطه از پيامبر(صلى الله عليه وآله) نقل كرده اند، و بعضى از علماى بزرگ راويان حديث را بالغ بر سى تن از صحابه مى دانند.
گروه كثيرى از مفسران و محدثان و مورّخان آن را در كتب خود آورده اند، و روى هم رفته در تواتر اين حديث نمى توان ترديد كرد.

عالم بزرگوار سيد‌هاشم بحرانى در كتاب «غايه المرام» اين حديث را با ۳۹ سند از دانشمندان اهل سنّت و با ۸۰ سند از علماى شيعه نقل كرده است، و ميرحامد حسين هندى عالم بزرگوار ديگر تحقيق و تتبّع بيشترى در اين زمينه به عمل آورده، و از حدود ۲۰۰ نفر از علماى اهل سنّت اين حديث را نقل كرده و تحقيقات خود را پيرامون اين حديث در ۶ جلد كتاب بزرگ جمع آورى كرده است!

از جمله افراد مشهورى كه آن را نقل كرده اند: ابوسعيد خدرى، ابوذر غفارى، زيد بن ارقم، زيد بن ثابت، ابورافع، جبير بن مطعم، خديفه، ضمره اسلمى، جابر بن عبدالله انصارى و ام سلمه را مى توان نام برد.

 

اصل حديث به گفته ابوذر غفّارى چنين است:

«او در حالى كه در خانه كعبه را گرفته بود رو به سوى مردم كرده چنين مى گفت من از پيامبر مى شنيدم كه مى فرمود: انى تارك فيكم الثقلين كتاب الله و عترتى و انهما لن تفترقا حتّى يردّا على الحوض!، «من در ميان شما دو يادگار گرانبها مى گذارم: قرآن و خاندانم و اين دو هرگز از هم جدا نمى‌شوند، تا هنگامى كه در كنار حوض كوثر بر من وارد شوند، پس بنگريد و ببينيد چگونه سفارش مرا درباره اين دو رعايت مى كنيد؟» اين روايت در معتبرترين منابع اهل سنّت از قبيل «صحيح ترمذى» و «نسائى» و «مسند احمد» و «كنزل العمال» و «مستدرك حاكم» و غير آن نقل شده است.

 

بررسی حدیث ثقلین از دیدگاه تشیع و اهل سنت

بررسی حدیث ثقلین از دیدگاه تشیع و اهل سنت

 

 

تعبیر کلمه ثقلین;

در بسيارى از متون روايت تعبير به «ثقلين» (دو چيز گرانمايه) و در بعضى تعبير به «خليفتين» (دو جانشين) آمده است. كه از نظر مفهوم چندان تفاوتى با هم ندارد. جالب توجّه اين كه: از احاديث مختلف اسلامى استفاده مى‌شود كه اين روايت را پيامبر(صلى الله عليه وآله) در موارد مختلف به مردم گوشزد كرده است: در حديث «جابر بن عبدالله انصارى» مى خوانيم كه در سفر «حج» روز عرفه فرمود. در حديث «عبدالله بن حنطب» مى خوانيم كه در سرزمين «جحفه» (محلى است ميان مكّه و مدينه كه بعضى از حاجيان از آن جا احرام مى بندند) بيان كرد.

در حديث «ام سلمه» مى خوانيم كه آن را در غدير خم فرمود.
درپاره‌اى از احاديث آمده كه در آخرين روزهاى عمر مباركش در بستر بيمارى بيان كرد.
و در حديثى دارد روى منبر، در مدينه بيان فرموده.

حتى طبق روايتى كه دانشمند معروف اهل سنّت «ابن حجر» در كتاب «صواعق المحرقه» از پيامبر نقل مى‌كند مى خوانيم: پيامبر گرامى اسلام(صلى الله عليه وآله) بعد از بيان اين حديث دست على را گرفت و بلند كرد و فرمود: «اين على با قرآن است و قرآن با على، از هم جدا نمى‌شوند تا در كنار كوثر بر من وارد گردند».
و به اين ترتيب روشن مى‌شود كه پيامبر(صلى الله عليه وآله) به عنوان يك اصل اساسى روى اين مسئله بارها تكيه و تأكيد داشته است، و از هر فرصتى براى بيان اين حقيقت سرنوشت ساز استفاده مى‌كرده تا هرگز به دست فراموشى سپرده نشود.

 

 

بررسی حدیث ثقلین از دیدگاه تشیع و اهل سنت

بررسی حدیث ثقلین از دیدگاه تشیع و اهل سنت

 

 

محتواى حديث ثقلين;

در اين جا چند نكته قابل ملاحظه است:

۱٫ معرّفى قرآن و عترت به عنوان «دو خليفه» يا «دو چيز گرانمايه» دليل روشنى است بر اين كه مسلمانان بايد هرگز دست از اين دو برندارند، مخصوصاً با اين قيد كه در بسيارى از روايات آمده كه مى‌فرمايد: «اگر اين دو را رها نكنيد هرگز گمراه نخواهيد شد.» اين حقيقت به صورت مؤكّدترى ثابت مى‌شود.

۲٫ قرار گرفتن قرآن در كنار عترت و عترت در كنار قرآن دليل بر اين است كه همان گونه كه قرآن هرگز دستخوش انحراف نخواهد شد، و از هر گونه خطا مصون و محفوظ است عترت و خاندان پيامبر نيز داراى مقام عصمت مى‌باشد.

۳٫ در بعضى از اين روايات تصريح شده كه من در روز قيامت از شما درباره طرز رفتارتان‌بااين‌دويادگار بزرگ بازخواست مى كنم كه ببينم عملكرد شما چگونه بوده است؟

 

بررسی حدیث ثقلین از دیدگاه تشیع و اهل سنت

بررسی حدیث ثقلین از دیدگاه تشیع و اهل سنت

 

 

و در ادامه محتوای این حدیث گران بها:

 

۴٫ بدون شك «عترت و اهل بيت» را هر گونه تفسير كنيم على(عليه السلام) از بارزترين مصداق‌هاى آن است، و به حكم روايات متعددى، او هرگز از قرآن جدا نشد و قرآن نيز از او جدا نگرديد. علاوه بر اين، در روايات متعدّدى مى خوانيم كه به هنگام نزول آيه «مباهله» پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)على و فاطمه و حسن و حسين(عليهم السلام) را صدا زد و فرمود: «اينها اهل بيت منند».

۵٫ گرچه مسائل مربوط به قيامت براى ما كه در چهار ديوار اين جهان محصور هستيم دقيقاً روشن نيست، ولى به گونه اى كه از روايات استفاده مى‌شود منظور از «حوض كوثر» نهر مخصوصى است در بهشت با مزاياى بسيار، كه ويژه مؤمنان راستين و مخصوص پيامبر و ائمه اهل بيت و پيروان مكتب آنهاست.

از مجموع آنچه گفتيم روشن مى‌شود كه مرجع امت و رهبر مسلمين بعد از پيامبر على(عليه السلام) و بعد از او نيز امامانى از اين خاندان است.

 

بررسی حدیث ثقلین از دیدگاه تشیع و اهل سنت

بررسی حدیث ثقلین از دیدگاه تشیع و اهل سنت

 

 

 از همه لايق تر;

 

فرض مى‌كنيم پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله) كسى را به جانشينى خود معرّفى نكرده، باز فرض مى‌كنيم اين امر بر عهده مردم بوده، ولى آيا مى توان به هنگام انتخاب كردن كسى را كه از نظر علم و تقوى و امتيازات ديگر بر همه برترى دارد كنار گذاشت و به سراغ كسانى رفت كه در مراحل بعد از او هستند؟!
گروه عظيمى از دانشمندان اسلام حتّى از اهل تسنن صريحاً نوشته اند كه على(عليه السلام)نسبت به مسائل اسلامى از همه آگاه تر بود، و روايات و آثارى كه از آن حضرت باقى مانده شاهد گوياى اين واقعيّت است، تاريخ اسلام مى‌گويد او پناهگاه امّت در همه مشكلات علمى بود، و حتّى اگر از خلفاى ديگر مسائل مشكل و پيچيده را سؤال مى‌كردند، به على(عليه السلام) ارجاع مى دادند.

شجاعت و شهامت، تقوى و زهد و صفات برجسته ديگر او از همه برتر بود، بنابراين به فرض كه بايد مردم كسى را براى اين منصب برگزينند على(عليه السلام) از همه لايق تر و شايسته تر بود.

 

 

امیدواریم از مطلب “بررسی حدیث ثقلین از دیدگاه تشیع و اهل سنت” نهایت استفاده را برده باشید.

 

بخش دین و مذهب        مجله اینترنتی گلدن پدیا

 


برچسب ها : ,
دسته بندی : دین و مذهب
ارسال دیدگاه